ایمنی

قصور ایمنی منجر به مرگ ۹ کارگر در شهرک صنعتی دولت‌آباد؛ قفل‌بودن درهای کارگاه و فقدان الزامات HSE زیر ذره‌بین مراجع قضایی

به گزارش پایگاه خبری حامیان سلامت و ایمنی نیروی کار به نقل از ایلنا، وقوع یک حادثه مرگبار در واحد تولیدی «سامان مدار پیشرو» مستقر در شهرک صنعتی دولت‌آباد شهرستان برخوار، بار دیگر ضعف‌های جدی در حوزه ایمنی، بهداشت حرفه‌ای و مدیریت ریسک (HSE) را در واحدهای صنعتی کوچک و متوسط آشکار کرد. این حادثه که روز ۲۴ آذرماه رخ داد، به جان‌باختن ۹ کارگر انجامید که تعدادی از آنان زنان جوان و سرپرست خانوار بودند.

در روزهای ابتدایی پس از حادثه، به دلیل نبود اطلاعات دقیق، ابهامات متعددی درباره نحوه وقوع، علت مرگ کارگران و میزان رعایت اصول ایمنی در کارگاه وجود داشت. از همین رو، بررسی این حادثه به‌طور ویژه در دستور کار نهادهای تخصصی و قضایی قرار گرفت.

در همین ارتباط، زهرا عسگری، مدیر روابط کار اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان اصفهان، در گفت‌وگو با ایلنا، جزئیات بررسی‌های اولیه را تشریح کرد.

تشکیل تیم‌های مشترک با محوریت دادستانی

عسگری با اشاره به روند پیگیری حادثه گفت:

پس از وقوع این سانحه، چندین جلسه تخصصی با محوریت دادستانی برگزار شد و در نخستین جلسه رسمی، مقرر گردید تمامی دستگاه‌های مسئول به‌صورت هم‌زمان، هماهنگ و مشترک در محل کارگاه حضور پیدا کنند. بر همین اساس، تیم‌هایی از اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان صنعت، معدن و تجارت، آتش‌نشانی، شهرداری، فرمانداری، پزشکی قانونی و سایر نهادهای ذی‌ربط، تحت نظارت مقام قضایی، بازدید میدانی را انجام دادند.

وی افزود: بنا بر تصمیم اتخاذشده، مقرر شد تا پیش از تکمیل گزارش‌های کارشناسی و تجمیع نظرات تخصصی، اطلاعات جزئی جلسه محرمانه باقی بماند و تنها بر انجام بازدید مشترک و تهیه گزارش‌های فنی اولیه تأکید شود.

ماهیت حادثه؛ گازگرفتگی ناشی از نقص فنی

مدیر روابط کار استان اصفهان در توضیح ماهیت حادثه اظهار داشت:

بر اساس بررسی‌های اولیه، حادثه از نوع آتش‌سوزی گسترده نبوده، بلکه یک اتصال محدود در تجهیزات الکترونیکی مورد استفاده در کارگاه رخ داده است. این نقص فنی منجر به آزاد شدن گاز سمی در فضای کارگاه شده و کارگران حاضر، در معرض استنشاق این گاز قرار گرفته‌اند.

وی تصریح کرد: طبق گزارش‌های پزشکی قانونی، هیچ‌گونه آثار سوختگی یا آسیب فیزیکی ناشی از حریق در اجساد متوفیان مشاهده نشده و علت فوت، گازگرفتگی و خفگی اعلام شده است.

قفل بودن درها و ضعف شدید تجهیزات ایمنی

عسگری با اشاره به یکی از مهم‌ترین ابعاد حادثه گفت:

برخی از کارگران موفق می‌شوند در لحظات اولیه از محل کارگاه خارج شوند، اما متأسفانه در ادامه، درهای کارگاه قفل می‌شود و ۹ کارگر در داخل فضای آلوده محبوس می‌مانند. همچنین بررسی‌ها نشان می‌دهد این واحد تولیدی از نظر تجهیزات ایمنی، سیستم تهویه، مسیرهای خروج اضطراری، آموزش HSE و تجهیزات امدادی در وضعیت بسیار نامناسبی قرار داشته است.

به گفته وی، نبود این الزامات ایمنی نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش تلفات و تشدید پیامدهای حادثه داشته است.

نقض صریح الزامات قانونی و اصول HSE

مدیر روابط کار اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استان اصفهان با اشاره به مسئولیت‌های قانونی کارفرما تأکید کرد:

بر اساس قانون کار، کارفرمایان موظف به رعایت کلیه الزامات ایمنی، بهداشت حرفه‌ای و اخذ مجوزهای قانونی پیش از راه‌اندازی کارگاه هستند. در این پرونده، مشخص شده که مجوز موضوع ماده ۸۷ قانون کار برای تأسیس و فعالیت این واحد تولیدی اخذ نشده و الزامات پایه HSE از جمله ارزیابی ریسک، آموزش ایمنی کارگران و تأمین تجهیزات حفاظتی رعایت نشده است.

وی خاطرنشان کرد: اگرچه نشانه‌ای از عمدی بودن حادثه مشاهده نشده، اما تشخیص نهایی میزان قصور، مسئولیت حقوقی و کیفری کارفرما، بر عهده مرجع قضایی است و پس از تکمیل گزارش‌ها، در این خصوص تصمیم‌گیری خواهد شد.

ضرورت بازنگری در نظارت‌های HSE

این حادثه بار دیگر ضرورت تقویت نظارت‌های پیشگیرانه HSE، پایش مستمر کارگاه‌های صنعتی، الزام به اجرای سیستم‌های مدیریت ایمنی، و برخورد قاطع با واحدهای فاقد مجوز و استانداردهای ایمنی را برجسته کرده است؛ موضوعی که کارشناسان معتقدند در صورت تحقق آن، می‌توان از تکرار چنین فجایع انسانی جلوگیری کرد.