ایمنی، بهداشت حرفه‌ای و محیط زیست
DGS HSEدیباگستران صنعتخدمات مهندسی و تخصصی HSE

اجرای برنامه ملی HSE برای صیانت از گونه در معرض انقراض «بارانک لرستانی» در زیست‌بوم زاگرس

ژانویه 5, 2026

اجرای برنامه ملی HSE برای صیانت از گونه در معرض انقراض «بارانک لرستانی» در زیست‌بوم زاگرس

در راستای تقویت مدیریت محیط‌زیستی، کاهش ریسک‌های اکولوژیک و صیانت از سرمایه‌های ژنتیکی کشور، سازمان حفاظت محیط‌زیست از آغاز اجرای یک برنامه جامع مبتنی بر اصول HSE برای حفاظت، احیا و توسعه گونه گیاهی نادر و بومی ایران موسوم به «بارانک لرستانی» خبر داد؛ گونه‌ای ارزشمند که به دلیل تهدیدات محیط‌زیستی و انسانی در فهرست گونه‌های در معرض خطر انقراض قرار گرفته است.

به گزارش روابط عمومی سازمان حفاظت محیط‌زیست، علیرضا نجیمی، سرپرست دفتر موزه ملی تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی این سازمان، با اشاره به اهمیت رویکرد پیشگیرانه در مدیریت مخاطرات زیست‌محیطی اعلام کرد: بارانک لرستانی با پراکنش بسیار محدود در استان لرستان، یکی از گونه‌های حساس اکوسیستم زاگرس به‌شمار می‌رود که بر اساس شاخص‌ها و معیارهای اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN)، نیازمند اقدامات فوری حفاظتی و مدیریتی است.

وی افزود: این گونه با نام علمی Sorbus luristanica که در منابع علمی جدید با عنوان Hedlundia luristanica نیز شناخته می‌شود، به دلیل کاهش شدید تعداد پایه‌های مادری، تخریب و تکه‌تکه شدن رویشگاه‌ها، حساسیت بالا به تغییرات اقلیمی، چرای بی‌رویه دام و سایر فشارهای انسانی، در معرض تهدید جدی قرار دارد و حفاظت از آن مستلزم اجرای یک برنامه علمی، ساختارمند و هماهنگ با الزامات HSE است.

نجیمی با تأکید بر نقش مدیریت محیط‌زیستی در کاهش ریسک‌های بلندمدت اکوسیستمی تصریح کرد: این برنامه با هدف تضمین بقای پایدار گونه، ارتقای ایمنی زیستی رویشگاه‌ها، حفظ سلامت زیست‌بوم زاگرس و جلوگیری از نابودی ذخایر ژنتیکی کشور طراحی شده و توسعه جمعیت‌های طبیعی، احیای رویشگاه‌های آسیب‌دیده و کاهش احتمال انقراض از مهم‌ترین اهداف آن به شمار می‌رود.

سرپرست دفتر موزه ملی تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی ادامه داد: در فاز نخست اجرای طرح، اقداماتی نظیر شناسایی و ثبت دقیق پایه‌های مادری، پایش مستمر رویشگاه‌های طبیعی، ارزیابی جامع مخاطرات محیط‌زیستی، شناسایی عوامل تهدیدکننده شامل تغییرات اقلیمی، چرای دام و فشارهای انسانی و تدوین راهکارهای مدیریتی مبتنی بر داده‌های علمی پیش‌بینی شده است. همچنین اجرای هم‌زمان حفاظت درون‌زیستگاهی و برون‌زیستگاهی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی مدیریت ایمنی و سلامت زیستی در دستور کار قرار دارد.

وی در پایان، اجرای این برنامه را گامی مؤثر در چارچوب سیاست‌های کلان سازمان حفاظت محیط‌زیست در حوزه HSE و مدیریت پایدار منابع طبیعی دانست و خاطرنشان کرد: تداوم و توسعه چنین طرح‌هایی نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی، افزایش تاب‌آوری اکوسیستم‌ها، کاهش ریسک‌های زیست‌محیطی و پاسداری از میراث طبیعی و ژنتیکی ایران برای نسل‌های آینده خواهد داشت.

نویسنده: دیباگستران صنعت