اجرای برنامه ملی HSE برای صیانت از گونه در معرض انقراض «بارانک لرستانی» در زیست‌بوم زاگرس

در راستای تقویت مدیریت محیط‌زیستی، کاهش ریسک‌های اکولوژیک و صیانت از سرمایه‌های ژنتیکی کشور، سازمان حفاظت محیط‌زیست از آغاز اجرای یک برنامه جامع مبتنی بر اصول HSE برای حفاظت، احیا و توسعه گونه گیاهی نادر و بومی ایران موسوم به «بارانک لرستانی» خبر داد؛ گونه‌ای ارزشمند که به دلیل تهدیدات محیط‌زیستی و انسانی در فهرست گونه‌های در معرض خطر انقراض قرار گرفته است.

به گزارش روابط عمومی سازمان حفاظت محیط‌زیست، علیرضا نجیمی، سرپرست دفتر موزه ملی تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی این سازمان، با اشاره به اهمیت رویکرد پیشگیرانه در مدیریت مخاطرات زیست‌محیطی اعلام کرد: بارانک لرستانی با پراکنش بسیار محدود در استان لرستان، یکی از گونه‌های حساس اکوسیستم زاگرس به‌شمار می‌رود که بر اساس شاخص‌ها و معیارهای اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN)، نیازمند اقدامات فوری حفاظتی و مدیریتی است.

وی افزود: این گونه با نام علمی Sorbus luristanica که در منابع علمی جدید با عنوان Hedlundia luristanica نیز شناخته می‌شود، به دلیل کاهش شدید تعداد پایه‌های مادری، تخریب و تکه‌تکه شدن رویشگاه‌ها، حساسیت بالا به تغییرات اقلیمی، چرای بی‌رویه دام و سایر فشارهای انسانی، در معرض تهدید جدی قرار دارد و حفاظت از آن مستلزم اجرای یک برنامه علمی، ساختارمند و هماهنگ با الزامات HSE است.

نجیمی با تأکید بر نقش مدیریت محیط‌زیستی در کاهش ریسک‌های بلندمدت اکوسیستمی تصریح کرد: این برنامه با هدف تضمین بقای پایدار گونه، ارتقای ایمنی زیستی رویشگاه‌ها، حفظ سلامت زیست‌بوم زاگرس و جلوگیری از نابودی ذخایر ژنتیکی کشور طراحی شده و توسعه جمعیت‌های طبیعی، احیای رویشگاه‌های آسیب‌دیده و کاهش احتمال انقراض از مهم‌ترین اهداف آن به شمار می‌رود.

سرپرست دفتر موزه ملی تاریخ طبیعی و ذخایر ژنتیکی ادامه داد: در فاز نخست اجرای طرح، اقداماتی نظیر شناسایی و ثبت دقیق پایه‌های مادری، پایش مستمر رویشگاه‌های طبیعی، ارزیابی جامع مخاطرات محیط‌زیستی، شناسایی عوامل تهدیدکننده شامل تغییرات اقلیمی، چرای دام و فشارهای انسانی و تدوین راهکارهای مدیریتی مبتنی بر داده‌های علمی پیش‌بینی شده است. همچنین اجرای هم‌زمان حفاظت درون‌زیستگاهی و برون‌زیستگاهی به‌عنوان یکی از ارکان اصلی مدیریت ایمنی و سلامت زیستی در دستور کار قرار دارد.

وی در پایان، اجرای این برنامه را گامی مؤثر در چارچوب سیاست‌های کلان سازمان حفاظت محیط‌زیست در حوزه HSE و مدیریت پایدار منابع طبیعی دانست و خاطرنشان کرد: تداوم و توسعه چنین طرح‌هایی نقش مهمی در حفظ تنوع زیستی، افزایش تاب‌آوری اکوسیستم‌ها، کاهش ریسک‌های زیست‌محیطی و پاسداری از میراث طبیعی و ژنتیکی ایران برای نسل‌های آینده خواهد داشت.

نویسنده: دیباگستران صنعت