مصرف نادرست داروها؛ تهدیدی جدی برای سلامت کبد و ایمنی جامعه
به گزارش پایگاه خبری حوزه ایمنی، بهداشت و محیطزیست (HSE)، کبد بهعنوان یکی از ارکان اصلی سلامت بدن، نقش اساسی در متابولیسم، خنثیسازی و دفع داروها و مواد شیمیایی ایفا میکند. هرگونه مصرف ناصحیح دارو میتواند این اندام حیاتی را در معرض آسیب قرار داده و پیامدهای جدی برای سلامت فرد و جامعه به همراه داشته باشد.
از منظر HSE، مصرف خودسرانه داروها، استفاده طولانیمدت بدون نظارت پزشکی و مصرف همزمان چند دارو یا مکمل، از عوامل مهم افزایش ریسک آسیبهای کبدی محسوب میشود. این موضوع بهویژه در محیطهای کاری، سالمندان، افراد دارای بیماریهای زمینهای و کارکنانی که بهطور مستمر از دارو استفاده میکنند، اهمیت دوچندان دارد.
دکتر مرضیه راشدینیا، متخصص سمشناسی و فارماکولوژی و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با تأکید بر نقش کلیدی کبد در ایمنی درمانها اظهار کرد: مصرف غیرمنطقی داروها میتواند فشار متابولیکی قابل توجهی بر کبد وارد کرده و منجر به بروز عوارضی نظیر کبد چرب، التهاب کبد، نارسایی کبدی، فیبروز و حتی سیروز شود.
وی افزود: از دیدگاه بهداشت حرفهای، مصرف همزمان چند دارو یا مکمل بدون اطلاع پزشک یا داروساز، یکی از مصادیق رفتارهای پرخطر سلامتمحور است که میتواند توان سمزدایی کبد را کاهش دهد و ایمنی فرد را به خطر اندازد.
این متخصص سمشناسی با اشاره به باور نادرست بیضرر بودن فرآوردههای گیاهی تصریح کرد: دمنوشها، عرقیات و گیاهان دارویی نیز در صورت مصرف بیرویه یا تداخل با داروهای شیمیایی، قادر به ایجاد آسیبهای کبدی هستند و باید همانند سایر داروها، با آگاهی و مشورت تخصصی مصرف شوند.
دکتر راشدینیا همچنین بر لزوم پایش دورهای عملکرد کبد در افرادی که داروهای خاص مصرف میکنند تأکید کرد و گفت: این پایشها بخشی از الزامات ایمنی و مراقبتهای بهداشتی محسوب میشود و باید تحت نظر پزشک انجام گیرد.
راهکارهای HSE برای محافظت از کبد هنگام مصرف دارو
وی در پایان توصیه کرد: مصرف داروها دقیقاً مطابق دستور پزشک یا داروساز انجام شود، پیش از مصرف همزمان داروها و مکملها مشاوره تخصصی صورت گیرد، افراد مبتلا به بیماریهای کبدی شرایط خود را به پزشک اطلاع دهند، از مصرف الکل در دوره درمان پرهیز شود و در صورت مشاهده هرگونه علائم غیرعادی، بدون قطع خودسرانه دارو، فوراً با پزشک مشورت شود.
به گفته این متخصص، رعایت اصول مصرف ایمن داروها و توجه به سلامت کبد، بخش مهمی از رویکرد HSE در ارتقای سلامت فردی، کاهش ریسکهای بهداشتی و افزایش ایمنی در جامعه و محیطهای کاری بهشمار میرود.
