رویکرد HSE در ماه رمضان؛ تأکید وزارت بهداشت بر ایمنی متابولیک، تغذیه سالم و پیشگیری از چاقی

معاون بهداشت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با تأکید بر نقش اصول HSE (Health, Safety & Environment) در حفظ سلامت فردی و اجتماعی، نسبت به مصرف بی‌رویه مواد قندی در وعده افطار هشدار داد و گفت: رعایت اصول تغذیه ایمن، کنترل قند خون و توجه به سبک زندگی سالم، به‌ویژه در افراد مبتلا به دیابت و گروه‌های پرخطر، از ارکان سلامت در ماه رمضان است.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، علیرضا رئیسی در نشست خبری بزرگداشت روز جهانی کنترل و پیشگیری از چاقی، با اشاره به ابعاد بهداشتی و پیشگیرانه چاقی اظهار کرد: چاقی تنها یک موضوع ظاهری یا کاهش وزن نیست، بلکه نشانه‌ای از اختلالات متابولیک و تغییرات عمیق در عملکرد بدن است که می‌تواند ایمنی سلامت افراد را به‌طور جدی تهدید کند.

کنترل ایمن قند خون؛ اصل HSE در روزه‌داری دیابتی‌ها

وی افزود: کاهش یا افزایش ناگهانی وزن، به‌ویژه در مدت‌زمان کوتاه، می‌تواند نشانه دیابت کنترل‌نشده یا اختلالات متابولیک باشد و از منظر بهداشت و ایمنی سلامت (Health & Safety) باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

رئیسی با اشاره به وضعیت انسولین در ساعات روزه‌داری توضیح داد: در طول خواب و زمان روزه‌داری، سطح انسولین خون در پایین‌ترین حد قرار دارد و سلول‌های بدن در شرایط آرامش و بازسازی فعال هستند؛ اما مصرف ناگهانی غذاهای بسیار شیرین با شاخص گلایسمیک بالا، مانند زولبیا و بامیه، بلافاصله پس از افطار، این تعادل ایمن را بر هم می‌زند.

خطرات متابولیک مصرف قند بالا؛ تهدیدی برای سلامت پایدار

به گفته معاون بهداشت، افزایش ناگهانی انسولین پس از مصرف مواد قندی ساده:

• باعث مقاومت به انسولین
• افزایش ذخیره چربی
• تشدید چاقی و بیماری‌های غیرواگیر
• و ایجاد افت قند خون ثانویه، خواب‌آلودگی و خستگی می‌شود

که این موارد، عملاً اثرات مثبت روزه‌داری را از بین می‌برد و با اصول سلامت‌محور HSE در تضاد است.

تغذیه سالم، ایمنی غذایی و فعالیت بدنی؛ سه ضلع HSE سلامت رمضان

رئیسی با توصیه به انتخاب غذاهای سالم و کم‌قند در افطار گفت: آغاز افطار با آب، مواد غذایی با شاخص گلایسمیک پایین، پروتئین کافی و فیبر بالا، پاسخ انسولینی متعادل‌تری ایجاد می‌کند و احساس سیری پایدارتر به همراه دارد که نقش مهمی در کنترل وزن و سلامت متابولیک ایفا می‌کند.

وی تأکید کرد: توجه به ایمنی غذایی، کیفیت تغذیه، پرهیز از قند و شکر اضافی و افزایش فعالیت بدنی، نه‌تنها برای افراد دیابتی بلکه برای عموم جامعه ضروری است و می‌تواند در کاهش بار بیماری‌های غیرواگیر مؤثر باشد.

چاقی کودکان؛ زنگ خطر HSE برای نسل آینده

معاون بهداشت وزارت بهداشت با اشاره به کاهش تحرک بدنی کودکان و نوجوانان اظهار کرد: جایگزینی بازی‌های حرکتی با استفاده بیش از حد از تلفن همراه و فضای مجازی، ایمنی سلامت کودکان را به خطر انداخته و خطر بروز چاقی، دیابت نوع ۲ و بیماری‌های متابولیک را افزایش داده است.

وی افزود: از دیدگاه HSE، فراهم کردن محیط‌های امن برای فعالیت بدنی، آموزش سبک زندگی سالم در مدارس و تقویت فرهنگ ورزش، از الزامات پیشگیری از بیماری‌ها در سنین پایین است.

ابعاد محیط‌زیستی و اجتماعی چاقی

رئیسی همچنین به نقش عوامل محیطی در بروز چاقی اشاره کرد و گفت: آلودگی هوا، فلزات سنگین موجود در آب و برخی داروها می‌توانند باعث اختلال در عملکرد پانکراس، مقاومت به انسولین و در نهایت چاقی و دیابت شوند؛ موضوعی که از منظر Environment در HSE اهمیت بالایی دارد.

وی خاطرنشان کرد: شرایط اجتماعی و اقتصادی، دسترسی محدود به غذای سالم، مصرف فست‌فود و نوشابه، از عوامل تشدیدکننده اضافه‌وزن هستند و باید در سیاست‌گذاری‌های سلامت‌محور مورد توجه قرار گیرند.

لزوم رویکرد جامع HSE در کنترل بیماری‌های غیرواگیر

معاون بهداشت وزارت بهداشت در پایان تأکید کرد: کنترل چاقی و بیماری‌های غیرواگیر نیازمند رویکردی جامع و چندبخشی مبتنی بر اصول HSE است که شامل اصلاح سبک زندگی، تغذیه ایمن، فعالیت بدنی منظم، کاهش آلودگی‌های محیطی و ارتقای آگاهی عمومی می‌شود تا سلامت پایدار جامعه تضمین شود.