نقش استراتژیک آزمایشگاه‌ها در نظام سلامت؛ ۸۰ درصد تصمیمات حیاتی پزشکان در گرو نتایج دقیق تشخیصی است

سرویس سلامت و بهداشت: پروفسور احمد قره‌باغیان، رئیس سازمان انتقال خون ایران و دبیر علمی هفدهمین کنگره بین‌المللی ارتقای کیفیت خدمات آزمایشگاهی، در آستانه برگزاری این رویداد بزرگ علمی که از ۱۵ تا ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ در برج میلاد تهران برگزار می‌شود، به تشریح اهمیت حیاتی زیرساخت‌های آزمایشگاهی پرداخت. وی با اعلام یک آمار کلیدی تأکید کرد که امروزه بالغ بر ۸۰ درصد تصمیمات تشخیصی و درمانی پزشکان وابسته به نتایج آزمایشگاهی است؛ واقعیتی که نشان می‌دهد هرگونه خلل در این حوزه، مستقیماً امنیت سلامت جامعه و کارآمدی نظام درمان را با چالش جدی مواجه می‌کند.

تضمین کیفیت و ایمنی فرآیند (رویکرد HSE)

در نگاهی همسو با استانداردهای مدیریت ایمنی و بهداشت (HSE)، پروفسور قره‌باغیان «تضمین کیفیت» را ستون اصلی سلامت خون و فرآورده‌های آن دانست. وی با استناد به الزامات سازمان جهانی بهداشت (WHO)، استقرار نظام جامع کنترل کیفیت را در کنار اهدای داوطلبانه و غربالگری‌های پیشرفته، از ارکان اصلی حفظ ایمنی زیستی برشمرد. در این راستا، نظارت دقیق بر فرآیندها «از رگ اهداکننده تا رگ بیمار» به معنای مدیریت ریسک، شناسایی کانون‌های خطا و اصلاح مستمر رویه‌هاست که هدف نهایی آن تضمین ایمنی بیمار و ارتقای اعتماد عمومی است.

انطباق با استانداردهای بین‌المللی و دیپلماسی سلامت

دبیر علمی کنگره با اشاره به جایگاه پیشروی ایران در منطقه، تصریح کرد که انطباق فرآیندهای داخلی با سختگیرانه‌ترین الزامات بین‌المللی و استانداردهای اروپایی، منجر به ایجاد چرخه تولید داروهای مشتق از پلاسما شده است. ارسال پلاسمای مازاد به اروپا و تبدیل آن به داروهای حیاتی، گواهی بر توانمندی آزمایشگاه‌های ایران در رعایت پروتکل‌های ایمنی و کیفی جهانی است.

هوش مصنوعی و گذار به سمت پزشکی شخصی‌سازی شده

یکی از محورهای نوین این گزارش، تغییر پارادایم آزمایشگاه‌ها از «ارائه‌دهنده صرف نتیجه» به «بازوی پیش‌بینی و پیشگیری» است. با ورود فناوری‌های نسل جدید، هوش مصنوعی (AI) و تحلیل کلان‌داده‌ها (Big Data)، آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی اکنون در مسیر شخصی‌سازی مراقبت‌های سلامت حرکت می‌کنند. این نوآوری‌ها نه‌تنها سرعت درمان را افزایش می‌دهند، بلکه با رویکردی پیشگیرانه، هزینه‌های ناشی از حوادث درمانی و بیماری‌های مزمن را به شدت کاهش می‌دهند.

تاب‌آوری اقتصادی و چالش‌های آینده

با توجه به حرکت شتابان هرم جمعیتی کشور به سوی سالمندی، تقاضا برای خدمات آزمایشگاهی در سال‌های آتی جهشی چشمگیر خواهد داشت. از این رو، کنگره هفدهم بر موضوعاتی همچون «اقتصاد سلامت» و «افزایش تاب‌آوری آزمایشگاه‌ها» تمرکز ویژه‌ای دارد. هدف این است که در شرایط اقتصادی فعلی، آزمایشگاه‌ها بتوانند ضمن حفظ بالاترین استانداردهای HSE و کیفی، خدماتی مقرون‌به‌صرفه و پایدار ارائه دهند.

این رویداد علمی که محورهای تخصصی همچون بیوشیمی، خون‌شناسی، ایمونولوژی و سرطان را پوشش می‌دهد، بستری برای همگام‌سازی دانش متخصصان داخلی با الگوهای موفق بین‌المللی و تقویت همکاری‌های بین‌رشته‌ای خواهد بود تا استانداردهای حرفه‌ای این حوزه به سطحی نوین ارتقا یابد.