گزارش HSE از آخرین وضعیت بیماری وبا در ایران، منطقه و جهان؛ تأکید بر الزامات بهداشتی و پیشگیرانه

مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در تازه‌ترین گزاره‌برگ خود، آخرین وضعیت بیماری وبا را در سطح جهانی، منطقه‌ای و ملی تشریح و بر ضرورت تقویت اقدامات بهداشتی، ایمنی آب و مدیریت ریسک‌های محیطی تأکید کرد.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وبدا، بر اساس داده‌های منتشرشده، طی ماه دسامبر سال 2025 میلادی، در مجموع 17 هزار و 327 مورد جدید وبا یا اسهال حاد آبکی از 16 کشور و سرزمین در سه منطقه سازمان جهانی بهداشت (WHO) گزارش شده است که این رقم در مقایسه با ماه نوامبر، کاهش 25 درصدی را نشان می‌دهد. با این حال، همچنان وبا به‌عنوان یکی از مخاطرات جدی حوزه HSE، به‌ویژه در مناطق با دسترسی محدود به آب سالم و بهداشت محیط، مطرح است.

وضعیت منطقه‌ای؛ تداوم خطر در مدیترانه شرقی

بر اساس این گزارش، منطقه مدیترانه شرقی با ثبت 9 هزار و 198 مورد ابتلا از 5 کشور، بیشترین سهم موارد گزارش‌شده را به خود اختصاص داده است. پس از آن، منطقه آفریقا با 8 هزار و 62 مورد از 10 کشور و جنوب شرق آسیا با 67 مورد از یک کشور قرار دارند. در این بازه زمانی، هیچ موردی از مناطق پاسیفیک غربی و قاره آمریکا گزارش نشده است.

در منطقه مدیترانه شرقی، اگرچه موارد ابتلا نسبت به ماه قبل 35 درصد کاهش داشته، اما کشورهای افغانستان (6 هزار و 601 مورد)، یمن (1 هزار و 521 مورد) و پاکستان (704 مورد) همچنان به‌عنوان کانون‌های پرخطر وبا شناسایی شده‌اند. این وضعیت، لزوم تقویت زیرساخت‌های بهداشت آب، فاضلاب، مدیریت پسماند و آموزش‌های HSE را در این کشورها و کشورهای همجوار برجسته می‌کند.

وضعیت ایران؛ افزایش موارد اسهال حاد آبکی و کنترل وبا

در بخش ملی گزارش آمده است که از ابتدای فروردین‌ماه تا 30 آذر سال 1404، در مجموع 314 هزار و 963 مورد اسهال حاد آبکی در نظام مراقبت کشوری ثبت و از نظر احتمال ابتلا به وبا مورد ارزیابی قرار گرفته است. این میزان در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، 15 درصد افزایش را نشان می‌دهد که از منظر HSE، هشداری جدی در خصوص بهداشت آب، ایمنی مواد غذایی و شرایط محیطی به شمار می‌رود.

در این بازه زمانی، برای 162 هزار و 776 نفر از بیماران با علائم اسهال حاد آبکی، کشت مدفوع از نظر ویبریوکلرا انجام شده که در نهایت، ابتلا به وبا در 5 مورد به‌صورت آزمایشگاهی و از طریق کشت تأیید شده است.

بررسی اپیدمیولوژیک و ملاحظات HSE

بررسی‌های میدانی نشان می‌دهد که از مجموع موارد تأییدشده:

• 3 مورد به‌عنوان موارد وارده به کشور
• 2 مورد به‌عنوان انتقال محلی طبقه‌بندی شده‌اند.

موارد انتقال محلی در دانشگاه‌های علوم پزشکی گلستان و اهواز (هر کدام یک مورد) و موارد وارده در دانشگاه‌های علوم پزشکی بابل (دو مورد) و تبریز (یک مورد) شناسایی شده‌اند. نسبت جنسی بیماران 3 مرد در برابر 2 زن بوده و تمامی بیماران تابعیت ایرانی داشته‌اند. همچنین، 3 نفر ساکن مناطق روستایی و 2 نفر ساکن مناطق شهری بوده‌اند که این موضوع بر اهمیت کنترل بهداشت محیط در هر دو حوزه شهری و روستایی تأکید دارد.

جمع‌بندی و توصیه‌های ایمنی و بهداشتی

وزارت بهداشت ضمن تأکید بر کنترل مؤثر موارد وبا در کشور، بر ضرورت رعایت اصول HSE شامل:

• تضمین دسترسی به آب آشامیدنی سالم
• ارتقای ایمنی و بهداشت مواد غذایی
• مدیریت صحیح فاضلاب و پسماند
• و افزایش آموزش و آگاهی عمومی

تأکید کرده است که استمرار این اقدامات، نقش کلیدی در پیشگیری از بروز و گسترش بیماری‌های منتقله از آب، به‌ویژه وبا، خواهد داشت.