نظام جامع اطلاعات بازار کار؛ بستر ملی کدگذاری استاندارد مشاغل و ارتقای رصد ایمنی و سلامت نیروی کار
تهران – تاریخ ۵ دی ماه ۱۴۰۴
پایگاه خبری حامیان سلامت و ایمنی نیروی کار – با هدف ایجاد زیرساخت یکپارچه دادهای برای برنامهریزیهای کلان اقتصادی، اجتماعی و بهویژه حوزه ایمنی و سلامت شغلی، جزئیات «سامانه نظام جامع اطلاعات بازار کار» و «استاندارد ملی مشاغل کشور» در نشستی تخصصی با حضور مدیران ارشد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، مرکز آمار ایران و نمایندگان جامعه کارگری احصاء و تدوین شد.
این سامانه که فاز طراحی آن تکمیل شده و قرار است در آیندهای نزدیک رونمایی شود، با یکپارچهسازی عناوین شغلی در سطح ملی، امکان رصد دقیقتر، هدفمند و مبتنی بر شواهد حوادث کار، بیماریهای شغلی و نیازهای آموزشی HSE در صنایع مختلف را فراهم خواهد کرد.
سه رکن اصلی سامانه: استانداردسازی و یکپارچگی دادهها
در کمیته تدوین و بهروزرسانی استاندارد حِرَف و مشاغل کشور، «احمد میدری»، معاون یا مسئول ارشد مربوطه در وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، ضمن تأکید بر اهمیت این پروژه ملی، بهروزرسانی استاندارد حرف و مشاغل کشور و تدوین شرح شغل دقیق مشاغل را یکی از سه رکن اصلی این سامانه برشمرد.
ایشان تصریح کرد:
«استانداردسازی عناوین شغلی گامی ضروری برای مدیریت کارآمد نیروی کار و بهطور ویژه در بخش HSE است. با این رویکرد، تمامی مشاغل کشور بر اساس یک استاندارد واحد کدگذاری شده و در بانکهای اطلاعاتی حیاتی نظیر سازمان تأمین اجتماعی، مرکز آمار ایران، سازمان آموزش فنی و حرفهای و سایر ارگانهای ذیربط با کد یکسان ثبت و شناسایی میشوند. این یکپارچگی، تحلیل مقایسهای ریسکهای شغلی بر اساس کد استاندارد را ممکن میسازد.»
فرایند کدگذاری: از پاکسازی داده تا ابلاغ ملی
مسئولین وزارت کار به تشریح مراحل فنی و اجرایی این طرح پرداختند. این فرایند شامل مراحل حیاتی زیر است که تضمینکننده دقت دادههای ورودی سامانه خواهد بود:
- تشخیص و جمعآوری منابع داده مشاغل کشور.
- پاکسازی و پالایش هوشمند عنوانهای شغلی از نویز و اشکالات دادهای.
- تطبیق و کدگذاری هوشمند لیست مشاغل با کدهای طبقهبندی بینالمللی ISCO (International Standard Classification of Occupations) برای همراستایی با استانداردهای جهانی و ایجاد قابلیت IRISCO در سطح ملی.
- تهیه دستورالعمل استانداردسازی عناوین شغلی.
- انتشار نسخه ملی طبقهبندی مشاغل و تصویب و ابلاغ نهایی استاندارد حِرَف و مشاغل کشور.
لزوم هوشمندسازی برای رصد سریع ریسکهای شغلی
در ادامه نشست، «علیرضا محجوب»، دبیرکل خانه کارگر، بر لزوم استفاده از فناوریهای نوین و هوش مصنوعی در طراحی فرایندها و استانداردسازی مشاغل تأکید کرد. وی با اشاره به زمانبر بودن فرآیندهای سنتی، اظهار داشت که استفاده از ابزارهای هوشمند در کنار نظرات کارشناسان، برای تسریع در احصاء ریسکهای نوظهور شغلی و افزایش کیفیت اطلاعات حیاتی است. این رویکرد به کارشناسان HSE این امکان را میدهد که با سرعت بیشتری به دادههای بهروز برای پیشگیری از حوادث دسترسی یابند.
مرکز آمار: IRISCO لازمه سرشماری ثبتی مبنا
«غلامرضا گودرزی»، رئیس مرکز آمار ایران، نیز در این نشست، بر اهمیت حیاتی این کدگذاری برای برنامهریزیهای ملی صحه گذاشت. وی خاطرنشان ساخت:
«با توجه به حرکت کشور به سمت سرشماری ثبتی مبنا، طبقهبندی مشاغل بر اساس استاندارد IRISCO، لازمه ثبت فعالیتهای اقتصادی و نیروی کار خواهد بود. همکاری مرکز آمار با وزارت کار در این پروژه، دادههای پایهای مورد نیاز برای مدیریت سلامت شغلی در سطح ملی را تأمین میکند.»
نتیجهگیری HSE
در مجموع، استقرار این سامانه جامع، بهعنوان یک زیرساخت ملی دادهای، مهمترین گام در جهت انطباق آمار و اطلاعات نیروی کار با استانداردهای جهانی (ISCO) تلقی میشود. این انطباق، مبنای اصلی برای تدوین سیاستهای مبتنی بر شواهد در زمینه بهداشت و ایمنی شغلی (OHS)، توزیع منابع نظارتی، طراحی آموزشهای تخصصی HSE و در نهایت، کاهش هدفمند حوادث و ارتقای سطح سلامت شغلی در محیطهای کار سراسر کشور خواهد بود.
