هشدار HSE درباره بحران داربستهای ناایمن در کارگاههای عمرانی؛ ضرورت بازنگری در استانداردهای کار در ارتفاع و پایشهای نظارتی
در پی افزایش آمارهای نگرانکننده از حوادث ناشی از کار در ارتفاع، کانون انجمنهای صنفی کارگران ساختمانی کشور با تأکید بر لزوم ارتقای شاخصهای بهداشت، ایمنی و محیطزیست (HSE)، استفاده از داربستهای سنتی و فرسوده را خطری حیاتی برای سرمایه انسانی صنعت ساختمان دانست و خواستار ورود فوری سازمان ملی استاندارد و بازرسان کار به این حوزه شد.
مشروح خبر:
به گزارش پایگاه خبری حامیان سلامت و ایمنی نیروی کار (به نقل از ایلنا)، وضعیت ایمنی کارگاههای ساختمانی و عدم رعایت آییننامههای حفاظت فنی، بار دیگر واکنش مسئولان و فعالان حوزه کارگری را به همراه داشته است. بر اساس گزارشهای آماری حوزه HSE، سقوط از ارتفاع همواره یکی از عوامل رتبه اول حوادث منجر به فوت و نقص عضو در پروژههای عمرانی کشور به شمار میرود که بخش عمدهای از آن به سازههای غیراستاندارد داربست مربوط میشود.
میثم ذلقی، رئیس کانون کارگران ساختمانی کشور، در تشریح مخاطرات موجود و ضعف در اجرای پروتکلهای HSE اظهار داشت:
«بخش قابل توجهی از حوادث مرگبار کارگران ساختمانی، ناشی از بهکارگیری داربستهای قدیمی، لولههای دچار خوردگی و بستهای غیراستاندارد است. با وجود معرفی سیستمهای نوین داربستبندیِ ایمن (Modular Scaffolding) و استاندارد در بازارهای داخلی، نبود اهرمهای نظارتی و الزامآور، موجب تداوم استفاده از تجهیزات مستهلک و سنتی در پروژههای خرد و کلان شده است.»
چالشهای کلیدی سیستمهای ایمنی در پروژههای عمرانی
رئیس کانون کارگران ساختمانی با اشاره به خلاءهای موجود در استقرار سامانههای مدیریت ایمنی افزود:
- فقدان بازرسیهای دورهای و صدور مجوز (Scaffold Tagging): در بسیاری از پروژهها، ارزیابی ریسک پیش از استقرار داربست و بازرسی هفتگی یا بعد از تغییرات جوی توسط کارشناسان ذیصلاح HSE انجام نمیگیرد.
- ضعف در تجهیزات حفاظت فردی (PPE): عدم هماهنگی میان سیستم داربست با خطوط مهار زیستی (Life Line) و هارنسهای ایمنی متصل، آسیبپذیری نیروی کار را دوچندان کرده است.
- نبود گواهینامههای صلاحیت حرفهای: برپایی و جمعآوری سازههای داربستی اغلب توسط افراد فاقد گواهینامه مهارت فنی صورت میگیرد.
مطالبات کلیدی و تکالیف دستگاههای نظارتی
ذلقی با تأکید بر لزوم همافزایی میان سازمان ملی استاندارد ایران، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سازمان نظام مهندسی ساختمان تصریح کرد:
- اجباری شدن استانداردهای تولید و متریال سازهها: تعریف شاخصهای سختگیرانه برای تولید بستها، پایهها و مهاربندهای فولادی و خروج سازههای پوسیده از چرخه مصرف کارگاهها.
- بهروزرسانی مبحث ۱۲ مقررات ملی ساختمان: بازنگری در دستورالعملهای کار در ارتفاع با رویکرد الزام به جایگزینی داربستهای سنتی با سامانههای پیشساخته مدولار.
- پایشهای میدانی و ممیزیهای سرزده HSE: تشدید بازرسیهای مشترک بازرسان کار و مهندسان ناظر و صدور اخطاریه توقف کار برای پروژههای فاقد الزامات فنی داربست.
جمعبندی:
رئیس کانون کارگران ساختمانی در پایان تأکید کرد:
«نیروی کار ساختمانی ارزشمندترین سرمایه در مسیر توسعه زیرساختهای کشور است. حفظ جان و سلامت کارگران نه یک انتخاب جانبی، بلکه یک اصل غیرقابلمذاکره در مهندسی ایمنی و مسئولیت اجتماعی کارفرمایان است؛ بنابراین اجرای فوری الزامات HSE در این بخش باید در اولویت نهادهای متولی قرار گیرد.»