الزامات حیاتی HSE برای زائران اربعین؛ پیشگیری از آسیبهای اسکلتی-عضلانی در پیادهرویهای طولانیمدت
به گزارش پایگاه خبری حامیان سلامت و ایمنی نیروی کار و با نزدیک شدن به ایام اربعین حسینی و آغاز سفر معنوی میلیونها زائر، مدیریت ریسکهای جسمانی و سلامت محیطی اهمیت دوچندانی یافته است. دکتر حسین نگهبان سیوکی، متخصص فیزیوتراپی و مدیر گروه دانشگاه علوم پزشکی مشهد، با هشدار نسبت به خطرات ناشی از “خستگی مفرط عضلانی” و “آسیبهای ارگونومیک” در مسیرهای طولانی، رعایت پروتکلهای بهداشتی و ایمنی (HSE) را برای تضمین سلامت زائران الزامی دانست.
۱. مدیریت تجهیزات و ارگونومی فردی
اولین لایه دفاعی در برابر حوادث و آسیبهای حین پیادهروی، استفاده از تجهیزات استاندارد است. کفش مناسب به عنوان “تجهیزات حفاظت فردی” (PPE) پا در این سفر، باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
- استاندارد ارگونومیک: کفشهای ورزشی سبک با کفی طبی و ضربهگیر مناسب جهت توزیع فشار از ستون فقرات و زانو.
- هشدار فنی: استفاده از کفشهای نو (Break-in نشده) اکیداً ممنوع است؛ زیرا به دلیل عدم تطابق با آناتومی پا، احتمال بروز تاولهای پوستی و عفونتهای ثانویه را به شدت افزایش میدهد.
۲. مدیریت وضعیت فیزیکی و توانسنجی (Fit-for-Duty)
زائران دارای سوابق پزشکی (کمردرد، دیسک، زانودرد یا آرتروز) باید پیش از اقدام به پیادهروی، سطح توانایی جسمی خود را با محدودیتهای مسیر تطبیق دهند:
- استراحتهای برنامهریزی شده: پیادهروی مداوم بدون توقف، ریسک التهاب مفاصل را به شدت افزایش میدهد. استراحتهای کوتاه و متناوب برای کاهش بار روی مفاصل الزامی است.
- استفاده هوشمندانه از تجهیزات کمکی: استفاده از زانوبند یا کمربندهای طبی تنها با تجویز متخصص فیزیوتراپی مجاز است؛ چرا که استفاده خودسرانه میتواند منجر به ضعف عضلانی (Atrophy) در طولانیمدت شود.
۳. پروتکلهای آمادگی جسمانی (Warm-up)
انجام حرکات کششی پیش از شروع پیادهروی، نقشی کلیدی در جلوگیری از آسیبهای ناشی از “تنشهای عضلانی” دارد. اجرای حرکات کششی پویا برای عضلات چهارسر ران، همسترینگ، ساق پا، و گردن، جریان خون را در بافتهای نرم افزایش داده و “آستانه خستگی” را بالا میبرد.
۴. ارگونومی حرکت و پوسچر بدن (Posture)
حفظ تراز صحیح ستون فقرات در تمام طول مسیر الزامی است. قوز کردن یا خم شدن بیش از حد به سمت جلو به دلیل حمل کولهپشتی نامناسب، فشار مضاعفی بر مهرههای گردنی و کمری وارد میکند. زائران باید با حفظ قامت صاف و توزیع وزن بار روی دو شانه، ریسک بروز دردهای مزمن ستون فقرات را به حداقل برسانند.
۵. پیشگیری از اختلالات فیزیولوژیک و گرمازدگی
تأمین مایعات (هیدراتاسیون) نه تنها یک نیاز تغذیهای، بلکه یک اقدام پیشگیرانه در برابر بحرانهای ایمنی است:
- مدیریت دمای بدن: کمآبی بدن (Dehydration) یکی از عوامل اصلی اختلال در عملکرد عصبی-عضلانی و تشدید دیسکهای ستون فقرات است. نوشیدن آب کافی و متعادل، مانع از انقباضات دردناک عضلانی میشود.
- تنفس صحیح (تکنیک بازدم): دم از بینی و بازدم از دهان، بهترین الگوی تنفسی برای اکسیژنرسانی به عضلات است. این تکنیک ضمن جلوگیری از خشکی دهان، مانع از افت انرژی حین فعالیت میشود.
- بازگشت وریدی: در زمان استراحت، قرار دادن پاها بالاتر از سطح قلب، یک پروتکل ساده برای کاهش ادم (ورم) و تسهیل گردش خون و بازگشت مایعات انباشته شده در اندامهای تحتانی است.
جمعبندی:
مراسم پیادهروی اربعین، اگرچه سفری معنوی است، اما از منظر کارشناسان HSE، یک “فعالیت میدانی با بار فیزیکی بالا” محسوب میشود. زائران باید با رویکرد “اول ایمنی، سپس حرکت”، با رعایت اصول ارگونومی و مراقبتهای بهداشتی، ضامن سلامت خود و حفظ توان بدنی تا پایان مسیر باشند.
