تأکید وزارت علوم بر اولویت «ایمنی، سلامت و تداوم آموزش» در مدیریت بحرانهای اخیر؛ بررسی پیامدهای اقتصادی و اجتماعی بر پایداری آموزش عالی
کد خبر: 1796822
تاریخ انتشار: ۲۰ خرداد ۱۴۰۵
معاون آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در نشست خبری صبح امروز (۲۰ خرداد) با تشریح آخرین وضعیت نظام آموزش عالی کشور، بر رویکرد مبتنی بر اصول HSE (بهداشت، ایمنی و محیط زیست) در مدیریت بحرانهای اخیر تأکید کرد و گفت: تشدید بیکاری، افزایش تمایل به مهاجرت، محدود شدن تعاملات بینالمللی و فشارهای اقتصادی، آثار مستقیم و غیرمستقیمی بر جایگاه علمی کشور و کیفیت آموزش عالی برجای گذاشته است.
ابوالفضل واحدی در ابتدای این نشست با قدردانی از نقش رسانهها در اطلاعرسانی مسئولانه اظهار داشت: در تمامی تصمیمگیریهای آموزشی طی ماههای گذشته، سه اصل راهبردی «حفظ سلامت و امنیت دانشجویان، اعضای هیئت علمی و کارکنان»، «تداوم فرآیند آموزش» و «صیانت از کیفیت و جایگاه علمی کشور» به عنوان چارچوب سیاستگذاری وزارت علوم مدنظر بوده است.
وی با اشاره به شرایط خاص سال تحصیلی گذشته تصریح کرد: استمرار امتحانات ناتمام، حوادث دیماه و شرایط ناشی از جنگ تحمیلی، دانشگاهها را با وضعیت کمسابقهای مواجه کرد و ناگزیر به بازطراحی فرآیندهای آموزشی، تغییر در شیوههای برگزاری کلاسها و اتخاذ تصمیمات منعطف شدیم. در این راستا، برای کاهش ریسکهای ایمنی و صیانت از سلامت جامعه دانشگاهی، بخشی از آموزشها و امتحانات مقطع کارشناسی بهصورت مجازی برگزار شد و در عین حال به دانشگاهها اختیار داده شد دروس عملی، آزمایشگاهی و کارگاهی را در صورت تأمین شرایط ایمن، بهصورت حضوری برگزار کنند تا از افت کیفیت آموزشی جلوگیری شود.
معاون آموزشی وزارت علوم با بیان اینکه «چراغ دانش در هیچ شرایطی خاموش نمیشود» افزود: وزارت علوم در حال تدوین بسته «تدابیر پس از بحران» با هدف بازگشت به وضعیت پایدار آموزشی، تقویت تابآوری نهادی، بازسازی زیرساختهای آسیبدیده و جبران افت احتمالی کیفیت یادگیری است.
وی با اشاره به آثار مستقیم جنگ بر آموزش عالی کشور اظهار کرد: بیش از ۳۰ دانشگاه بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم دچار آسیب شدند که این موضوع علاوه بر خسارات زیرساختی، پیامدهای انسانی، اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی نیز به همراه داشته است. تشدید بیکاری و کاهش فرصتهای شغلی برای دانشآموختگان، افزایش گرایش به مهاجرت نخبگان، محدودیت در همکاریهای علمی بینالمللی و فشارهای مالی بر دانشگاهها، از جمله پیامدهای این شرایط بوده که بر شاخصهای بهرهوری علمی و کیفیت آموزش اثرگذار است.
واحدی در ادامه با ارائه آماری از وضعیت دانشجویان کشور گفت: جمعیت دانشجویی از حدود ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار نفر در سال ۱۳۹۳ به حدود ۳ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر در سال ۱۴۰۲ کاهش یافته است. در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ حدود ۲ میلیون نفر در مقطع کارشناسی، ۴۵۰ هزار نفر در مقطع کاردانی، نزدیک به ۵۰۰ هزار نفر در مقطع کارشناسی ارشد و حدود ۱۴۰ هزار نفر در مقطع دکتری مشغول به تحصیل بودهاند. بیش از نیمی از جمعیت دانشجویی کشور را زنان تشکیل میدهند.
وی تغییر نگرش جامعه نسبت به تحصیلات دانشگاهی و کاهش اقبال به برخی رشتهها را از دیگر چالشهای آموزش عالی برشمرد و گفت: تعداد داوطلبان آزمون سراسری از بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر در سال ۱۳۹۰ به حدود ۹۰۰ هزار نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده است. در این بازه زمانی، رشتههای علوم پایه و مهندسی با کاهش استقبال مواجه شدهاند که این موضوع نیازمند بازنگری سیاستهای هدایت تحصیلی و آمایش آموزش عالی است.
معاون آموزشی وزارت علوم همچنین با اشاره به سهم ۲ تا ۳ درصدی آموزش عالی از بودجه عمومی کشور اظهار داشت: هزینههای جاری دانشگاهها نسبت به سال گذشته بیش از ۵۰ درصد افزایش یافته و این امر موجب تعمیق شکاف میان منابع مالی و نیازهای واقعی آموزش عالی شده است. استمرار این روند میتواند بر کیفیت زیرساختهای آموزشی، پژوهشی و رفاهی تأثیرگذار باشد و توجه جدی سیاستگذاران را میطلبد.
وی درباره وضعیت برگزاری کلاسها در هفته نخست نیمسال ۱۴۰۵ گفت: حدود ۷۰ درصد کلاسها بهصورت مجازی برگزار شده و ۳۰ درصد به دلیل ماهیت عملی دروس تشکیل نشده است. بر اساس نظرسنجیهای انجامشده، ۶۶ درصد دانشجویان اختلال اینترنت را مهمترین مشکل آموزش مجازی اعلام کردهاند. مشکلات زیرساختی، فشارهای روحی و روانی ناشی از شرایط بحران، کاهش مشارکت آموزشی و کمبود تجهیزات مناسب از دیگر چالشهای گزارششده بوده است.
واحدی با اشاره به روند بازگشت تدریجی دانشگاهها به آموزش حضوری افزود: این فرآیند بهصورت مرحلهای و با در نظر گرفتن الزامات ایمنی و شرایط هر دانشگاه در حال اجراست و امتحانات مقاطع تحصیلات تکمیلی بهصورت حضوری برگزار میشود. در مقطع کارشناسی، با توجه به شرایط موجود، آزمونها بهصورت مجازی برگزار خواهد شد.
وی در پایان درباره آزمون سراسری اعلام کرد: این آزمون در روزهای ۲۹ و ۳۰ مرداد برگزار میشود و سناریوهای مختلفی برای زمان اعلام نتایج و نحوه آغاز به تحصیل دانشجویان جدیدالورود پیشبینی شده است تا ضمن حفظ سلامت و ایمنی داوطلبان، تداوم آموزش بدون وقفه دنبال شود.
معاون آموزشی وزارت علوم تأکید کرد: تقویت تابآوری نظام آموزش عالی، صیانت از سلامت و امنیت جامعه دانشگاهی و ارتقای استانداردهای ایمنی در محیطهای علمی، از اولویتهای اصلی وزارت علوم در مسیر پیشرو خواهد بود.
نقل از:ایلنا
نویسنده:دیباگستران صنعت
