قصور در ایمنی چاهک آسانسور حادثهساز شد؛ مرگ کارگر ساختمانی در شیراز زنگ هشدار جدی برای HSE
شیراز – در پی وقوع یک حادثه کارگاهی در یکی از ساختمانهای در حال ساخت در شهر شیراز، یک کارگر ساختمانی بر اثر سقوط به داخل چاهک آسانسور جان خود را از دست داد؛ حادثهای که بار دیگر ضرورت رعایت الزامات ایمنی، بهداشت و محیطزیست شغلی (HSE) در پروژههای ساختمانی را یادآور میشود.
به گزارش پایگاه خبری حامیان سلامت و ایمنی نیروی کار به نقل از خبرگزاری کار ایران (ایلنا)، این کارگر که در طبقه ششم یک ساختمان در حال احداث مشغول فعالیت بود، هنگام انجام عملیات ساختمانی به علت نبود حفاظ مناسب و رعایت نشدن اصول ایمنی کار در ارتفاع، از حدود ۱۵ متر ارتفاع به کف چاهک آسانسور سقوط کرد.
بر اساس اطلاعات اولیه، این کارگر حدود ۵۰ سال سن داشت و شدت جراحات وارده به حدی بود که وی پیش از انتقال به مرکز درمانی جان خود را از دست داد.
ضرورت بازنگری در الزامات HSE در پروژههای ساختمانی
این حادثه در حالی رخ داده است که ایمنی چاهک آسانسور، لبههای پرتگاهی، راهپلههای موقت و فضاهای باز در ساختمانهای نیمهکاره، از جمله مهمترین مخاطرات شناختهشده در کارگاههای ساختمانی به شمار میروند. کارشناسان حوزه HSE تأکید دارند که باز بودن دهانه چاهک آسانسور بدون نصب حفاظ فیزیکی مقاوم، از مصادیق آشکار ناایمنی در کارگاه بوده و میتواند منجر به حوادث مرگبار و جبرانناپذیر شود.
در بسیاری از پروژههای ساختمانی، بهویژه در مراحل اسکلت، سفتکاری و تأسیسات، محل نصب آسانسور به دلیل نبود موانع ایمن و دائمی، به یکی از نقاط پرخطر برای کارگران، نیروهای فنی و حتی افراد متفرقه تبدیل میشود. این در حالی است که مطابق اصول ایمنی کار، تمامی دهانههای باز و پرتگاهها باید بهصورت کامل با استفاده از حفاظهای صلب، مقاوم، ثابت و قابل اطمینان مسدود یا ایمنسازی شوند.
نوار خطر، جایگزین حفاظت فیزیکی نیست
بررسیهای میدانی و تجربه حوادث مشابه نشان میدهد استفاده از نوار خطر، طناب، موانع سبک و هشدارهای موقت به هیچ عنوان پاسخگوی ایمنسازی دهانه چاهک آسانسور نیست. این تجهیزات صرفاً نقش هشداردهنده دارند و نمیتوانند مانع سقوط افراد شوند. از همین رو، متخصصان ایمنی توصیه میکنند ورودی چاهک آسانسور در ساختمانهای در حال ساخت یا مجتمعهایی که هنوز آسانسور آنها نصب و راهاندازی نشده، با استفاده از دربهای موقت فلزی، صفحات مقاوم، حفاظهای ثابت یا سازههای محکم مسدود شود.
مسئولیت کارفرمایان، مالکان و مدیران پروژه در پیشگیری از حوادث
صاحبنظران حوزه ایمنی کار معتقدند پیشگیری از حوادث مشابه، مستلزم نظارت مستمر کارفرمایان، پیمانکاران، مالکان و مدیران پروژه بر اجرای دستورالعملهای HSE است. شناسایی نقاط حادثهخیز، ارزیابی ریسک، آموزش مستمر نیروهای کار، نصب علائم هشداردهنده استاندارد، استفاده از تجهیزات حفاظت جمعی و فردی، و بازدیدهای منظم ایمنی از جمله اقداماتی است که باید در تمامی پروژههای ساختمانی با جدیت دنبال شود.
همچنین رعایت موارد زیر میتواند در کاهش ریسک حوادث مشابه مؤثر باشد:
- نصب حفاظ ثابت و مقاوم در دهانه چاهک آسانسور در تمامی طبقات
- اجرای سیستم کنترل و بازرسی روزانه نقاط پرخطر
- آموزش کارگران درباره مخاطرات کار در ارتفاع
- استفاده از تجهیزات حفاظت فردی متناسب با نوع فعالیت
- جلوگیری از تردد غیرضروری در محدودههای ناایمن
- الزام پیمانکاران جزء به رعایت دستورالعملهای مصوب ایمنی
زنگ خطر برای فرهنگ ایمنی در کارگاههای ساختمانی
وقوع چنین حوادثی نشان میدهد که هنوز در بخشی از پروژههای ساختمانی، موضوع ایمنی بهعنوان یک الزام بنیادی و غیرقابلچشمپوشی تلقی نمیشود. در حالی که رعایت اصول HSE نهتنها از بروز خسارات جانی جلوگیری میکند، بلکه موجب ارتقای بهرهوری، کاهش توقف پروژه، جلوگیری از تبعات حقوقی و صیانت از سرمایه انسانی میشود.
حادثه تلخ شیراز بار دیگر بر این واقعیت تأکید دارد که سهلانگاری در ایمنسازی فضاهای پرخطر، بهویژه چاهکهای آسانسور، میتواند در چند لحظه به از دست رفتن جان یک نیروی کار منجر شود؛ موضوعی که ضرورت تقویت فرهنگ پیشگیری و مسئولیتپذیری ایمنی در کارگاههای ساختمانی کشور را دوچندان میکند.
