استقرار نظام جامع مدیریت ریسک و ایمنی در بزرگ‌ترین تجمع عمومی تهران؛ آماده‌باش حداکثری آتش‌نشانی برای پیشگیری از بحران‌های احتمالی

به گزارش خبرگزاری مهر سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران، با اجرای یک طرح عملیاتیِ بی‌سابقه در حوزه «ایمنی تجمعات انبوه» (Mass Gathering Safety)، تمامی ظرفیت‌های ستادی و عملیاتی خود را برای حفاظت از سلامت میلیون‌ها زائر در مراسم وداع و تشییع به کار گرفت. این عملیات که بزرگ‌ترین مانور غیرحادثه‌ای سازمان آتش‌نشانی محسوب می‌شود، با تمرکز بر شناسایی نقاط خطر (Hazard Identification)، مدیریت گرمایش محیطی و استقرار نیروهای واکنش سریع در مبادی ورودی و مسیرهای تردد، جهت تضمین پایداری ایمنی و پیشگیری از حوادث احتمالی طراحی و اجرا گردید.

تدوین پروتکل‌های پیشگیرانه؛ از بازرسی تا استقرار

سخنگوی سازمان آتش‌نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران در تشریح اقدامات صورت‌گرفته، این عملیات را در زمره پیچیده‌ترین پروژه‌های مدیریت ایمنی تجمعات انبوه برشمرد. وی اعلام کرد که با هدف کاهش ریسک‌های عملیاتی، فرآیند شناسایی مخاطرات از یک ماه پیش آغاز شده و تیم‌های کارشناسی با پایشِ «متر به متر» مصلی امام خمینی (ره) و مسیرهای منتهی به آن، نسبت به رفع ناایمنی‌های محیطی، اصلاح معابر و ساماندهی موانع فیزیکی اقدام کرده‌اند.

بسیج ظرفیت‌های عملیاتی و پشتیبانی

مطابق با طرح جامع ایمنی این مراسم، تمامی ۱۳۸ ایستگاه آتش‌نشانی تهران در وضعیت «آماده‌باش کامل» (Red Alert) قرار گرفته‌اند. این طرح با مشارکت ۶ هزار آتش‌نشان و ۴۰۰ نیروی داوطلب، و با تغییر شیفت‌های عملیاتی به الگوی «۲۴-۲۴» جهت پوشش حداکثری نیرو انسانی اجرا شده است. استقرار صدها دستگاه خودروی سبک و سنگین، موتورسیکلت‌های امدادی و تجهیزات تخصصی در نقاط استراتژیک از جمله مبادی ورودی شهر، پارکینگ‌ها و سایت‌های اسکان، به منظور کاهش «زمان پاسخ‌دهی» (Response Time) در صورت بروز حادثه صورت گرفته است.

استراتژی‌های مقابله با تنش‌های محیطی و سلامت عمومی

با توجه به پیش‌بینی شرایط اقلیمی و احتمال گرمازدگی، سازمان آتش‌نشانی اقدام به نصب و بهره‌برداری از ۲۰ رشته سامانه «مه‌پاش» (Mist System) و آب‌فشان‌های صنعتی در صحن مصلی و مسیرهای تشییع کرده است. این تجهیزات با هدف تعدیل دمای محیط و کنترل شرایط فیزیکی زائران، به‌عنوان یکی از راهکارهای «مهندسی ایمنی» جهت پیشگیری از آسیب‌های جسمی پیاده‌سازی شده‌اند.

 تطبیق با استانداردهای HSE در ایران

• مدیریت ریسک (Risk Management): انجام بازرسی‌های فنی پیش از رویداد، رویکردی پیشگیرانه (Proactive) بوده که مستقیماً با استانداردهای ایمنی تجمعات (NFPA 101) همخوانی دارد.
• آمادگی در شرایط اضطراری (Emergency Preparedness): تغییر ساختار شیفت‌های کاری و استقرار شبکه توزیع‌شده نیروها، نشان‌دهنده بلوغ سازمانی در مدیریت پاسخ به حوادث در مقیاس میلیونی است.
• پایش مداوم (Continuous Monitoring): حضور نیروهای آتش‌نشانی در میان جمعیت (گشت‌های پیاده) جهت پایش لحظه‌ای و مداخله سریع، حلقه مفقوده بسیاری از تجمعات بزرگ است که در این رویداد به‌خوبی لحاظ شده است.

 توصیه‌های ایمنی (Health & Safety Tips)

سخنگوی سازمان آتش‌نشانی به‌عنوان متولی ایمنی رویداد، توصیه‌های کلیدی زیر را برای شهروندان الزامی دانست:

1. مدیریت حمل‌ونقل: استفاده از ناوگان حمل‌ونقل عمومی (مترو و اتوبوس) برای کاهش تراکم و ترافیک محیطی.
2. رعایت الزامات حرکتی: حفظ نظم در مسیر حرکت جمعیت و پرهیز از تغییر جهت‌های ناگهانی جهت جلوگیری از حوادثی نظیر ازدحام مرگبار (Crowd Crush).
3. مراقبت از گروه‌های آسیب‌پذیر: اولویت‌بندی حفاظت از سلامت کودکان و سالمندان در شرایط محیطی سخت.
4. پروتکل خروج اضطراری: در صورت احساس ضعف یا بروز تنگی نفس، خروج آرام و مورب از مسیر جمعیت (به‌جای توقف ناگهانی) برای جلوگیری از ایجاد تداخل در جریان جمعیت.