guctjQzoa4OV3vPVdGBuHPjFGiM

پیشگامی ایران در شاخص‌های پایش محیط‌زیستی و مدیریت ریسک‌های زیستی معاهده مونترال / تأکید بر ایمنی شغلی محیط‌بانان در برابر پرتوهای ماوراءبنفش (UV)

تهران – پایگاه اطلاع‌رسانی سازمان حفاظت محیط زیست به گزارش خبرگزاری مهر:

آیین گرامیداشت سی‌ونهمین سالگرد تصویب پروتکل مونترال و روز جهانی حفاظت از لایه ازن، با محوریت «هم‌افزایی مدیریت ایمنی، سلامت و حفاظت از اتمسفر زمین»، روز ۲۴ شهریورماه با حضور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، مدیران و مشاوران ارشد حوزه HSE، نمایندگان آژانس‌های بین‌المللی، تشکل‌های تخصصی محیط زیست و مدیران صنایع سرمایشی و شیمیایی کشور در تهران برگزار شد.

در این نشست تخصصی، ارزیابی کارنامه سه‌دهه‌ای کشورمان در کنترل آلاینده‌های اتمسفری، ارتقای استانداردهای بهداشت محیط و الزامات استقرار فناوری‌های سبز و کم‌خطر در صنایع تولیدی و خدماتی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.


تعهدات ساختاریافته زیست‌محیطی؛ رکن ارتقای بهداشت عمومی و تاب‌آوری اقلیمی

دکتر شینا انصاری، معاون رئیس‌جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، ضمن تبریک روز جهانی ازن، این پروتکل را نمونه‌ای جامع از یک سامانه یکپارچه مدیریت محیط زیست در مقیاس بین‌المللی دانست و گفت:

«پروتکل مونترال و کنوانسیون وین فراتر از یک تعهد حقوقی، مدلی موفق از سیاست‌گذاری مبتنی بر علم و ریسک‌سنجی زیست‌محیطی هستند. هدف کلیدی این پیمان، حذف تدریجی مواد مخرب لایه ازن (ODS) به‌منظور صیانت از اکوسیستم‌های زیستی و کاهش خطرات مواجهه با تشعشعات سرطان‌زای ماوراءبنفش (UV) است.»

وی با اشاره به پیوند ناگسستنی تعهدات مونترال با مهار تغییر اقلیم، به اصلاحیه کیگالی اشاره کرد و افزود:

«تمرکز بر جایگزینی گازهای هیدروفلوئوروکربن (HFCs) با ترکیباتی با پتانسیل گرمایش جهانی پایین (Low-GWP) و ارتقای بهره‌وری انرژی در بخش تبرید و تهویه مطبوع، گامی اساسی در مسیر توسعه پایدار و کاهش بار آلودگی حرارتی شهرهاست.»

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست همچنین با اشاره به پیامدهای مخرب تنش‌ها و منازعات منطقه‌ای بر زیرساخت‌ها، اکوسیستم‌های حساس و محیط‌بانی‌ها خاطرنشان کرد: صیانت همه‌جانبه از محیط زیست نیازمند پایداری صلح و حمایت از طرح‌های زیربنایی HSE در سطوح ملی و فراملی است.


مدیریت بهداشت شغلی محیط‌بانان و مهار ازن تروپوسفری در کلان‌شهرها

در بخش دیگری از این نشست، دکتر سعید محمودی، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست، با تشریح تمایز اکولوژیک لایه استراتوسفر با لایه تنفسی زمین تصریح کرد:

«ازن در تروپوسفر (سطح زمین) یک آلاینده ثانویه خطرناک است که تحت تابش شدید نور خورشید و حضور اکسیدهای نیتروژن و ترکیبات آلی فرار (VOCs) تولید می‌شود و تهدیدی مستقیم برای سلامت سیستم تنفسی و ایمنی زیستی شهروندان به شمار می‌رود. کنترل انتشار پیش‌سازهای شیمیایی، از اولویت‌های حوزه بهداشت محیط است.»

وی در ادامه به ملاحظات بهداشت حرفه‌ای (Occupational Health) نیروهای خط مقدم محیط‌زیست اشاره کرد و افزود:

«محیط‌بانان و کارشناسان پایش میدانی، به‌دلیل ساعات ممتد خدمت در اقلیم‌های باز، در معرض مواجهه مداوم با شاخص‌های فرابنفش بالا (UV Index) قرار دارند. از این رو، تدوین پروتکل‌های بهداشتی اختصاصی، اصلاح پوشش‌های محافظتی و تجهیز این نیروها به ملزومات استاندارد ارگونومیک و ضد پرتو در اولویت‌های HSE سازمان قرار گرفته است.»


حذف مواد مخرب لایه ازن و نقشه راه مبرد‌های سبز تا سال ۲۰۲۸

در ادامه، دکتر حسین شاهباز، معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست، به بررسی ابعاد فنی پروژه‌های جایگزینی مواد پرداخت و گفت:

«ایران از پیشگامان منطقه در حذف مواد شیمیایی مخرب از جمله کلروفلوئوروکربن‌ها (CFCs) و هالون‌ها است. بر اساس جدول زمان‌بندی و الزامات الزام‌آور تا سال ۲۰۲۸، ظرفیت‌سازی برای جایگزینی گازهای HCFC و تصویب راهبردهای مهار HFCs نقشه راه پیش روی بخش‌های صنعتی، خودروسازی و تأسیساتی کشور است.»

وی با ارائه آمار پایش و آموزش‌های HSE افزود:

«تاکنون با هدف استانداردسازی فرایندهای کار با مبردهای شیمیایی، بیش از ۳۰۰ کارگاه تخصصی، بالغ بر ۲۲ هزار نفر-ساعت آموزش ایمنی و فرایندی و تربیت صدها تکنسین دارای گواهی‌نامه بازیافت و امحای ایمن مبردها در سطح کشور برگزار شده است تا حوادث نشتی، مسمومیت‌ها و رهایش اتمسفری این ترکیبات به حداقل برسد.»


محورهای عملیاتی نظام HSE در امتداد اهداف معاهده مونترال

در جمع‌بندی مباحث مطرح‌شده، رویکردها و اقدامات اجرایی سازمان حفاظت محیط زیست در هماهنگی با بخش‌های صنعتی و نظارتی کشور به شرح زیر ابلاغ شد:

  1. ارتقای استانداردهای ایمنی مواد شیمیایی (Chemical Safety): نظارت بر ورود، حمل، نگهداری و مصرف مبردهای کم‌خطر، آمونیاک، دی‌اکسید کربن، ایزوبوتان و سایر گازهای طبیعی در صنایع تبرید.
  2. پایش سلامت شغلی کادر محیط‌بانی: اعمال الزامات سنجش مواجهه با پرتوها و تأمین پوشش‌ها و عینک‌های استاندارد مسدودکننده UV400 برای پرسنل اجرایی در فضای باز.
  3. توسعه سامانه‌های بازیافت و بازچرخانی مبردها (Refrigerant Recovery): ایجاد ایستگاه‌های ایمن جمع‌آوری پسماندهای گازی خطرناک جهت جلوگیری از تخلیه کنترل‌نشده در اتمسفر.
  4. بهینه‌سازی انرژی و کربن‌زدایی فرایندی: الزام صنایع تولید تجهیزات برودتی به رعایت رده‌های انرژی بهینه همسو با کاهش ردپای کربن (Carbon Footprint).