The Strategic Role of the Environment in the National HSE Framework; Head of the Department of Environment Emphasizes the Link Between Safety, Health, and National Security

On the occasion of Environment Week, the Vice President and Head of Iran’s Department of Environment emphasized the vital role of environmental protection within the country’s Health, Safety, and Environment (HSE) framework, stating that national security and resilience cannot be achieved without environmental security, effective environmental risk management, and the protection of natural resources.

According to the Public Relations Office of the Department of Environment, Shina Ansari made the remarks during a press conference held for Environment Week in the presence of environmental and safety journalists. She noted that environmental issues today are not merely ecological concerns but constitute an integral part of the national HSE system, public health protection, crisis management, and sustainable development.

وی با قدردانی از نقش رسانه‌ها در ارتقای فرهنگ ایمنی و حفاظت از محیط‌زیست افزود: رسانه‌های تخصصی حوزه محیط‌زیست و ایمنی می‌توانند نقش مؤثری در افزایش آگاهی عمومی، ترویج رفتارهای مسئولانه زیست‌محیطی و تقویت مطالبه‌گری اجتماعی در حوزه سلامت و ایمنی ایفا کنند. بدون اطلاع‌رسانی دقیق و مشارکت فعال رسانه‌ها، تحقق اصل پنجاهم قانون اساسی و حفاظت از منابع طبیعی با چالش‌های جدی مواجه خواهد شد.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به شرایط خاص کشور در یک سال گذشته اظهار داشت: در این مدت ایران با دو جنگ تحمیلی مواجه شد که علاوه بر خسارات انسانی و آسیب به زیرساخت‌ها، پیامدهای قابل توجهی برای محیط‌زیست و ایمنی زیست‌بومی کشور به همراه داشت. آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی، افزایش آلودگی‌های زیست‌محیطی و آسیب به پاسگاه‌های محیط‌بانی و زیرساخت‌های پایش و حفاظت از جمله پیامدهای این شرایط بود.

انصاری تأکید کرد: این رخدادها نشان داد که مدیریت محیط‌زیست بخشی از نظام مدیریت ریسک ملی است و هرگونه تهدید زیست‌محیطی می‌تواند سلامت جامعه، ایمنی اکوسیستم‌ها و حتی امنیت کشور را تحت تأثیر قرار دهد. در واقع، تأمین آب سالم، هوای پاک، خاک حاصلخیز و حفاظت از تنوع زیستی از مهم‌ترین شاخص‌های پایداری در نظام HSE ملی به شمار می‌روند.

وی در ادامه به اقدامات انجام‌شده در زمینه مدیریت مخاطرات زیست‌محیطی از جمله پدیده گرد و غبار اشاره کرد و گفت: برنامه جامع مقابله با گرد و غبار با تصویب هیئت وزیران وارد مرحله اجرایی شده و اقدامات عملیاتی برای کنترل کانون‌های بحرانی در مناطق اولویت‌دار در حال اجراست. همچنین پیشنهاد تشکیل یگان ویژه حفاظت از جنگل‌ها با هدف افزایش آمادگی ملی در مدیریت بحران، کنترل آتش‌سوزی‌های گسترده و حفاظت از منابع طبیعی به دولت ارائه شده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجام‌شده در حوزه کاهش آلودگی هوا اشاره کرد و افزود: در دولت چهاردهم تاکنون ۱۴ جلسه کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا برگزار شده و برنامه‌های مهمی در حوزه کنترل آلاینده‌ها به اجرا درآمده است. از جمله این اقدامات می‌توان به تأمین ۴۲۱ میلیون لیتر سوخت کم‌گوگرد برای نیروگاه‌ها، انعقاد ۱۲ قرارداد جمع‌آوری گازهای مشعل در صنایع انرژی و کاهش روزانه حدود ۱۰ میلیون مترمکعب فلرسوزی اشاره کرد که تأثیر قابل توجهی در کاهش انتشار آلاینده‌ها و ارتقای سلامت عمومی داشته است.

انصاری همچنین از اسقاط بیش از ۵۳۰ هزار خودروی فرسوده در یک سال و نیم گذشته خبر داد و این اقدام را یکی از گام‌های مهم در مدیریت آلایندگی شهری، کاهش ریسک‌های زیست‌محیطی و ارتقای شاخص‌های سلامت و ایمنی در کلان‌شهرها دانست.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه حفاظت از منابع آب و اکوسیستم‌های آبی گفت: پایش مستمر منابع آب، برگزاری منظم کارگروه‌های ملی آب و تالاب‌ها، اخذ اسناد مالکیت تالاب‌ها، تکمیل طرح پهنه‌بندی زیست‌محیطی سواحل مکران و تدوین اطلس زیست‌بومی دریای خزر از جمله اقداماتی است که با هدف حفاظت از اکوسیستم‌های حساس کشور و مدیریت پایدار منابع طبیعی انجام شده است.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در ادامه به عملکرد این سازمان در شرایط بحران اشاره کرد و گفت: نیروهای محیط‌زیست در دوران جنگ نیز در کنار سایر دستگاه‌های اجرایی به مأموریت‌های خود ادامه دادند و علاوه بر حفاظت از مناطق تحت مدیریت، عملیات پایش محیطی، اطفای حریق در عرصه‌های طبیعی و جابه‌جایی برخی گونه‌های در معرض خطر را انجام دادند. این اقدامات بخشی از مدیریت بحران و کاهش پیامدهای زیست‌محیطی حوادث محسوب می‌شود.

وی همچنین از مستندسازی خسارات زیست‌محیطی ناشی از جنگ خبر داد و افزود: برآورد خسارات ناشی از جنگ ۱۲ روزه تکمیل شده و برای پیگیری حقوقی در مجامع بین‌المللی به معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری ارائه شده است. در این جنگ حدود ۹ هزار هکتار از عرصه‌های طبیعی کشور دچار آتش‌سوزی و خسارت شد. همچنین در جنگ رمضان ساختمان‌های اداری، پاسگاه‌های محیط‌بانی، مراکز آموزشی و تجهیزات پایشی در ۱۳ استان کشور آسیب دیدند.

انصاری در ادامه بر اهمیت مشارکت اجتماعی در حفاظت از محیط‌زیست تأکید کرد و گفت: هیچ برنامه زیست‌محیطی بدون همراهی مردم و نهادهای مدنی به نتیجه نخواهد رسید. از این رو توسعه تعامل با جامعه، سازمان‌های مردم‌نهاد و فعالان حوزه محیط‌زیست یکی از محورهای اصلی سیاست‌های سازمان حفاظت محیط‌زیست است.

وی همچنین از تدوین برنامه درسی ملی محیط‌زیست برای ورود به نظام آموزشی کشور خبر داد و افزود: در راستای توسعه فرهنگ HSE در ساختار اداری کشور، سه عنوان آموزشی مرتبط با محیط‌زیست نیز در فهرست آموزش‌های عمومی کارکنان دولت قرار گرفته است.

رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست در پایان با اشاره به شعار جهانی روز محیط‌زیست با عنوان «اکنون زمان اقدام است» خاطرنشان کرد: عبور از چالش‌های پیچیده زیست‌محیطی نیازمند هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی، مشارکت اجتماعی، مدیریت علمی مخاطرات و تقویت رویکردهای پیشگیرانه در نظام HSE کشور است. حفاظت از محیط‌زیست یک مسئولیت ملی و بین‌نسلی است که تحقق آن تنها با همکاری همه بخش‌های جامعه امکان‌پذیر خواهد بود.